Et bien oui, il existe, n’en doutez pas surtout en période de fête. Son image actuelle est en vérité celle d’un designer de coca cola, monsieur Haddon Sundblom, que nous devrions tous connaître et qui l’a façonné en 1931 pour une campagne de publicité. On lui doit cette image de bonhomme bienveillant, aux joues rouges, jovial avec son costume rouge, inspirée de Saint Nicolas encore fêté dans le Nord et l’Est de la France, le 6 décembre. Ce saint patron des enfants, accompagné du père fouettard, était beaucoup plus moralisateur que notre père Noël!

Այո, նա անկասկած գոյություն ունի: Նրան պատկերացնում ենք Կոկա Կոլայի դիզայներ պարոն Հադդոն Սանդբլումի պատկերածով, որը նա ստեղծել էր 1931թ․ ընկերության համար: Մենք նրան պատկերում ենք բարեսիրտ մարդու կերպարանքով, կարմիր այտերով, կարմիր կոստյումով մի կերպար, որը ոգեշնչված է Սուրբ Նիկոլասի կողմից, որը մինչև հիմա տոնում են Ֆրանսիայի հյուսիսում և արևելքում, դեկտեմբերի 6-ին: Այս սուրբ պապիկը շատ ավելի բարեպաշտ է, քան մեր Ձմեռ Պապը:

Ստուգում — 2

1. Բառերից քանիսո՞ւմ է բաց թողած տեղում գրվում է.

անէ, երբևիցե, մանրէ, վայրէջք, լայնէկրան, առօրեական, անէական, այժմեական, ինչևէ, գոմեշ

       2.Բառերից քանիսո՞ւմ է բաց թողած տեղում գրվում հ.

արհամարհանք, ամպովանի, խոնարհում, բարեշնորհ, ապաշխարհանք, արհավիրք, ընդամենը, ընդհանուր, մանադազգահ, հեթհեթալ

       3.    Բառերից քանիսո՞ւմ է բաց թողած տեղում գրվում ք.

բարվոք, գոգնոց, գոգավոր, ջրապապագ, նորոգել, հոգս, հավաքել, հոգնաբեկ, ոգելից, ոռոգել, Մարգար, հովվերգություն,

      4.    Ո՞ր շարքերի բոլոր բառերի բաց թողած տեղում է գրվում կրկնակ տառ.

1)      տ-ալ, կ-անք, ծաղկափ-իթ, լուսա-իկ

2)      ու-ամիտ, ծառու-ի, ա-ահայր, ըն-իմանալ

3)      Հե-ադա, Աքի-ես, Հո-անդիա, Վիե-նա

4)      ֆի-ական, խ-ալ, հե-երգություն, բա-ադ

5)      ի-սունական, բու-այական, բնօ-ան, մ-կահավ

6)      ճռճ-ալ, միատա-, վշտա-ուկ, այ-ենական

5.    Տրված բառերից և բառաձևերից քանիսո՞ւմ ուղղագրական սխալ կա.

Բահրեյնի, Ջուղայեցի, երեկոյան, Սոմալիյում, վերարկույով, Չիբուխլույում, աղուսյակ, սյունյակ, պայուսակ, Օֆելիայի

6. Տրված տեքստում քանի՞ ուղղագրական սխալ կա.

Անթափանց, սռթսռթացնող խոնավությամբ թաթաղված էր օդը: Ցուրտ գիշերով Օխոտյան ափի ողջ երկայնքով մղվում էր երկու ընբոստ տարերգի անհաշտ ընբիշային պայքարը. Ցամաքը խոչնդոտում էր ծովի առաջընթացը, ծովը չէր դադարում անընդհատ ցամաքի վրա հարձակվելուց, մակնթացությունից:

6 սխալ

7.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում չի գրվում յ:

1. Իսրա-ել, Կարո-ի, մի-ություն, կրի-ա

2. հա-ելի, Ռաֆա-ել, գա-իսոն, ն-արդ

3. բամ-ա, վերարկու-ի, ծի-ածան, երգե-ի

4. միմ-անց, օվկ-անոս,  միլ-արդ, ժան-ակ

  8 .Ընդգծված բառերից քանիսո՞ւմ հնչյունափոխություն կա:

Ինչպես մի հեղեղ վեր կենար հանկարծ,

Երկնքի մթնած ամպերից իջներ

Ինչպես մի հեղեղ վեր կենար հանկարծ,

Ինչպես փոթորիկ՝ սաստիկ սրընթաց,

Գյուղից սլացան մի խումբ կտրիճներ:

1. Երկուսում
2. Երեքում
3. Չորսում
4. Բոլորում

9. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գրվում գծիկով:

ալ(կարմիր), բուք(բորան), դեփ(դեղին), կողք(կողքի)

վերև(ներքև), դեմ(դիմաց), դեսից(դենից), մանր(մունր)

գիշեր(ցերեկ), ոչ(ոք), ստեպ(ստեպ), տուն(թանգարան)

ժամ(պատարագ), գնացող(եկող), պատեհ(անպատեհ), առոք(փառոք)

10. Ո՞ր նախադասության մեջ մեծատառի գործածության սխալ չկա:

1. Խրիմյան հայրիկն ասաց, որ վաղը ևեթ կկարգադրի, որ Մասիսի հողից, Երասխի ջրից ու Հայաստանի ծաղիկներից մի քիչ վերցն են և ուղարկեն Վենետիկ:

2. Հայաստանի գրեթե բոլոր քաղաքները` Վան, Բագավան, Կարին, Երվանդաշատ, Վաղարշապատ, Նախիջևան, Արտաշատ, բռնված էին Պարսից զորքով

3. Վրաց Միհրդատ թագավորը Վարդանի Համհարզին ընդունեց պալատի վեհաշուք դահլիճում թարգմանի ներկայությամբ:

4. Էմալե պրոֆիլը Ձեր,

Ձեր հակինթ աչքերը բիլ

Ես այսօր կուզեմ երգել,

Որպես մի անհայտ դը Լիլ:

11.Ընդգծված բառերից քանիսո՞ւմ կա հնչյունափոխություն:

Սրտագին  երգերն ինձ միշտ թովել են,

Հրճվանք են տվել ինձ թևավոր,

Բայց նվիրական  Ձեր հորովելը,

Բոլոր երգերից ջինջ է,  խոր:

Իմ մանկությունը վաղուց կորել է,

Վաղուց դարձել է հեքիաթ ու հուշ,

Բայց երբ հնչում է ձեր հորովելը,

Կրկին մանուկ եմ դառնում քնքուշ:

1. Երեքում
2. Չորսում
3. Բոլորում
4. Երկուսում

12.Ո՞ր բառում վերջին վանկը շեշտված չէ:

1. Գիշանգղ

2. Լուսնկա

3. Երջանկություն

4. Կարգադրել

13. Ո՞ր նախադասության մեջ բառագործածության սխալ կա:

1. Ամբոխը, որոշակի հույսեր փայփայելով, խռնվեց հայտնի բարերարի շուրջը:

2. Ազգային ժողովում քննարկված հրատապ հարցը վերաբերվում էր կրթական համակարգին:

3. Արտաքուստ իրարից չզանազանվող քույրերը հակոտնյա բնավորությունների  տեր էին:

4. Խորապես ընդունելով իր սխալը`Հայկը փորձում էր քավել մեղքերը:

14.Ընդգծված բառերից որի՞ գործածությունը փոխաբերական իմաստով չէ:

1.  Եվ քարավանը Աբու-Լալայի…

Հանգիստ, միաչափ քայլում էր առաջ հեզ  լուսնկայի շողերի միջով:

2.  Մենք համառ ոսկուն ստիպում էինք նաև մայրանալ,

Դառնալ դիցուհու արձան անթերի:

3. Բազմած լուսնի նուրբ  շողերին,

Հովի թևին  թռչելով`

Փերիները սարի գլխին

Հավաքվեցին գիշերով:

4.Ու թեև որպես մի մահկանացու պիտի վախճանվեմ,

բայց այս մատյանի  հարակայությամբ կմնամ անմահ:

15.Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են հականիշներ:

1. Անհողդողդ-երերուն, քնքուշ-վեհ, վեհանձն-ստոր

2. Խոժոռվել-ժպտալ, բանուկ-սակավագնաց, առաթուր-անջրպետ

3. Զարդարուն-անպաճույճ, օրինական-ապօրինի, ջրարբի-անջրդի

4. Դալար-բարակ, լայնարձակ-անձուկ, տկար-վատառողջ

16.Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են հոմանիշներ:

1. Հուսահատվել-վհատվել, շտապել-աճապարել, սպրդել-սողոսկել

2. Սիգաճեմ-վեհանձնյա, երեց-ավագ,  սովորույթ-ավանդույթ

3. Ունայն-դատարկ, զվարթ-խինդ, այլակերպ-տարաբնույթ

4. Հրահանգ-ցուցում, մայրամուտ-արշալույս, շեղում-խոտորում

17.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են հոմանիշներ:

1. Հավակնորդ, հավակնոտ, հանդուգն, նախանձոտ

2. Մուճակ, մաշիկ, մակույկ, հողաթափ

3. Յուրովի, ինքնին, յուրային, ինքնաբերաբար

4. Մանրավաճառ, առևտրական, փերեզակ, չարչի

18.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են անհոդակապ:

1. Գարեջուր, պարընկեր, հայազգի

2. Հատընտիր, ադամորդի, աղեխարշ

3. Ազգընտիր, բազկաթոռ, փոշեհատիկ

4. Սերմնագռավ, արքայազն, կարճալիք

19.Ո՞ր բառը մյուսների հետ ընդհանուր արմատ չունի:

1. Հրոսակապետ

2. Վարչապետ

3.  Սակավապետ

4. Միապետ

20.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են հոգնակին կազմում  —ներ վերջավորությամբ:

1. Ամսագիր, ֆիդայի, երկտող, խաղաթուղթ

2. Պատճեն, արձակագիր, ռուս, հանքափոր

3. Մեծատառ, օրինագիծ, հողամաս, նախագահ

4.  Ժամկետ, վայրէջք, նստացույց, վագր

Քիչ առաջ կարդացի Ալեքսանդր Լապշինի բլոգը, ճիշտն ասած մի փոքր ապշած եմ։ Երբեք չէի պատկերացնի, որ օտարերկրացին ինձինց լավ է ծանոթ Հայաստանի խնդիրների մասշտաբին։ Երևանում սարսափելի կեղտոտված է օդը հարյուր հազարավոր հին մեքենաների պատճառով, որոնք երկիր են բերվում եվրոպական աղբատեղիներից։ Վերահսկման ոչ մի ֆիլտր արտանետումների համար չկա, ոչ ոք չի հետևում դրանց տեխնիկական վիճակին։ Երևանցիները տարեկան տասնյակ հազարավոր տոննա ամենավնասակար միկրոտարրեր են շնչում, որոնք նպաստում են քաղցկեղի և կաթվածի առաջացմանը։

Հայաստանում չկա որևէ գործարան, որը աղբ կվերամշակեր։ Երևանում մի քանի աղբավայր կա, այնտեղ հարյուր հազարավոր տոննա աղբ փտում է, թունավորում օդը։ Իսկ երբ քամիներ են փչում, ապա թույնը փոշու և գարշահոտության տեսքով տարածվում է ողջ քաղաքում։ Այդ թունավոր փոշին ամենուր է՝ բնակարաններում, մեր հագուստին, ուտելիքում, բայց որ ամենավատն է՝ մեր թոքերում։

Ալեքսանդր Լապշինը ասում է, որ գտնվելով Երևանում նա իրեն շատ ավելի վատառողջ է զգում, քան Իսրայելում կամ եվրոպական որևէ երկրում։ Դրա պատճառը Հայաստանի էկոլոգիան է։

Հայաստանում տարեկան գրանցվում է քաղցկեղով հիվանդանալու մոտ 9000 դեպք, և 20-30 հազար կաթվածի դեպք։ Հայաստանը կաթվածների թվով աշխարհի երկրների առաջին տասնյակում է։ Մեկ տարում Հայաստանի 3 հազար բնակիչ մահանում է քաղցկեղից։

Ես և իմ ընտանիքը ակտիվ կերպով փորձում ենք պահպանել բնությունը և մեր կողից աղբ չավելացնել։ Ինչպես նաև հորդորում ենք մեր դիմացիններին։ Բավական է, որ յուրաքանչյուրը իր կողմից խնամքով վերաբերվի մեր երկրին, քանի որ պետության հասցրած վնասները իրենց հերթին մեծ են։

1)choose the right answer 

1. postal service was almost nonexistent in the colonies.
2. there were about twenty-two colonial newspapers by 1775.
3. phosphors are used in fluorescent lamps, television tubes, and other devices.
4. the tips of some undersea mountains from islands in the middle of the ocean.
5. three types of fish: jawless fish, cartilaginous fish, and bony fish.
6. it is impossible to stop yourself from blinking except for a short period to time.
7. it takes the sitka spruce a hundred years to grow eleven inches.
8. mountaineering as we know it today was developed by the Swiss scientist Horace de sassure around 1773.
9. nearly three-quarter of the surface of the earth is covered by water.
10. by the mid-eighteenth century there were so many new immigrants entering North America from Europe that the original colonies in the Northeast were overcrowded.
11. it was not until the end of the seventeenth century that scientists began to stress the importance of experiment as a way of gaining knowledge.
12. stonefish are the most poisonous fish in the world.
13. seismic prospecting is widely used to map out rock structures below the ground.
14. to travel in space, a rocket has to be powerful enough to break out of the pull of the earths gravity.

2)choose the right answer 

1. the first systematic chart ever made of an ocean current was published by Benjamin Franklin.
2. petroleum are found on every continent and beneath every ocean.
3. animals have been lived on earth for at least 700 million years.
4. during the ice age, glaciers advanced and retreated several times over large areas of the earth.
5. some fish are sensing distortions of electrical field through special receptors.
6. the widespread use of oil and gas to make chemicals has begun during the 1920s.

3) from the four underlined words or phrases, identify the one that is not correct.

1. The American architect, Frank Lloyd developed a theory of architecture stressed the needs of the people who used it. /stressed- that stressed/
2. Pelicans have a long, straight bill with a flexible pouch makes of skin on the underside. /makes- made/
3. In some countries, octopuses and snails are considered being great delicacies to eat. /being- to be/
4. Many dyslexics have a difficulty to remembering the sequences of letters in a word and distinguishing right from left. /to remembering- at remembering/
5. Men and women in the Peace Corps work with people in developing countries to help them improving their living conditions. /improving- improve/
6. Seahorses spend much of their time clung with their tails to underwater plants. /much-most/

Հայ-վրացական հարաբերությունները դարերի պատմություն ունեն: Ինչպես Հարավային Կովկասում, այնպես նաեւ մեծ Մերձավոր Արեւելքում, հայերը եւ վրացիները բացառիկ համատեղ պատմություն ունեցող ժողովուրդներից են: Ի թիվս այլ հանգամանքների, այս իրողությունը պայմանավորված է համաշխարհային քաղաքական, մշակութային եւ սոցիալական գործընթացներին ու մարտահրավերներին համատեղ մասնակցելու եւ դիմագրավելու իրողությամբ եւ անհրաժեշտությամբ: Երկու ժողովուրդների պատմական հիշողությունը արձանագրվել է ինչպես հայ եւ վրաց պատմիչների աշխատություններում, այնպես նաեւ հունական, պարսկական, արաբական, իսկ ավելի ուշ նաեւ թուրքալեզու, ռուսալեզու եւ այլ աղբյուրներում: Վաղ շրջանի, միջնադարի եւ ոչ հեռու անցյալի տարբեր փուլերի ուսումնասիրությունը պատմաբաններին թողնելով`  ստորեւ փորձենք վերլուծել վերջին քառորդ դարի, իսկ մասնավորապես ետխորհրդային շրջանում Հայաստան-Վրաստան երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ընթացքը, ներկան ու ապագայի հնարավոր զարգացումները:

ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Հարավկովկասյան տարածաշրջանը թերեւս առավել արյունալի անկախացման ընթացք ունեցավ: 1990-ականներից սկիզբ առած` Լեռնային Ղարաբաղի, Աբխազիայի եւ Հարավային Օսիայի էթնոտերիտորիալ կոնֆլիկտներն էական ազդեցություն ունեցան եւ շարունակում են ունենալ տարածաշրջանի երկրների քաղաքական, տնտեսական, դեմոգրաֆիական կառուցվածքի, ժողովրդավարության մակարդակի, վերպետական ինտեգրացիոն գերակայությունների, ինչպես նաեւ այս երկրների բնակիչների մտածողության եւ աշխարհայացքի վրա: Դեռեւս չլուծված այս հակամարտությունները նաեւ նշանակալի ազդեցություն ունեն Հարավային Կովկասի անվտանգության նոր ճարտարապետության տեսանկյունից, որտեղ իրենց անթաքույց հետաքրքրություններն ունեն ինչպես տարածաշրջանի շահառու, այնպես նաեւ այլ պետություններ, այդ թվում` Իրանը, Թուրքիան, Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ն, Եվրամիությունը, Չինաստանը, Հնդկաստանը եւ այլն:

Չնայած նրան, որ նշված պետությունների եւ միջպետական կառույցների հետ հարաբերությունները Հայաստանի եւ Վրաստանի երկկողմ հարաբերությունների վրա ունեցել եւ շարունակում են ազդեցություն ունենալ, երկու երկրները կարողացել են ոչ միայն պահպանել եւ խորացնել համագործակցությունը, այլեւ որոշ իմաստով միմյանց համար կամրջի գործառույթ ունենալ: Այս վերջին պնդումը վերաբերում է հատկապես տնտեսական եւ առեւտրային հարաբերություններին, երբ Վրաստանի պարագայում Ռուսաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայության պայմաններում, Հայաստանը որոշ վրացական ապրանքատեսակների համար ելք է հանդիսացել դեպի ռուսական շուկա, մինչդեռ Հայաստանը հնարավորություն ունի օգտվել Վրաստանի` Եվրոպայի հետ ասոցացման համաձայնագիր ունենալու իրողությունից: Ինչպես հայտնի է, մինչ 2013-ի սեպտեմբերի 3-ը Հայաստանը Վրաստանի, Մոլդովայի եւ Ուկրաինայի հետ զուգահեռ բանակցել եւ նախաստորագրել էր ԵՄ-ի հետ խորը եւ համապարփակ առեւտրի մասին պայմանագիրը, որը, սակայն, չստորագրվեց Հայաստանի քաղաքական ղեկավարության կողմից, ինչը պատճառաբանվեց ինչպես տնտեսական, այնպես էլ երկրի անվտանգության մարտահրավերներով:

Իր հերթին Վրաստանը շարունակեց Եվրամիությանն ինտեգրվելու իր նախանշած գերակայությունը, որի մասին հայտարարել է դեռեւս 90-ականներին: Հարկ է նշել, որ տարածաշրջանի երկրներից Եվրոպականկառույցներին անդամակցելու առաջատարը եղել եւ  շարունակում է մնալ հենց Վրաստանը, որի քաղաքացիները 2017 թվականի մարտ ամսից ԵՄ անդամ շենգենյան գոտու երկրներ մեկնելու համար մուտքի արտոնագրի ազատականացում ստացան: Սա այն պարագայում, երբ դեպի Ռուսաստան Վրաստանի քաղաքացիները վիզայի կարիք ունեն, ինչը  Թբիլիսիում ՌԴ դեսպանության բացակայության պայմաններում ֆորմալ իրականացվում է Վրաստանում Շվեյցարիայի դեսպանության միջոցով: Այս իրավիճակի երկարաձգումը անխուսափելիորեն խորացնելու է Վրաստանի հետագա եվրոպական ինտեգրացիան, հաշվի առնելով Թբիլիսիից եւ Քութայիսիից դեպի եվրոպական մայրաքաղաքներ էժան ավիատոմսերի առկայությունը, ինչպես նաեւ ԵՄ-ի կողմից Վրաստանում շարունակաբար իրականացվող ներդրումների ծավալների աճը, երկրի օրենսդրության եւ Վրաստանում արտադրվող ապրանքատեսակների համապատասխանեցումը եվրոպական չափորոշիչներին:

Իր հերթին Հայաստանը, անդամակցելով Եվրասիական տնտեսական միությանը, տնտեսական եւ մաքսային քաղաքականության այլ տարածքում է հայտնվել: Գաղտնիք չէ, որ այս կառույցում գերակա ազդեցություն ունեցող երկիրը Ռուսաստանն է, որը անդամ պետություններում օրենսդրական բարեփոխումների խնդիր չի դրել, արտադրվող ապրանքների որակի չափորոշիչները պակաս խիստ են, դատաիրավական համակարգի եւ ժողովրդավարական ինստիտուտների հզորացումը գերակայություն չէ: Այս առումով, Հայաստանի` մի շարք ոլորտներում հնարավոր բարեփոխումներ իրականացնելու տեսանկյունից կարեւոր է ԵՄ-ի հետ կնքվելիք շրջանակային համաձայնագիրը, որը, ըստ էության, մինչ 2013 թվականը բանակցված փաստաթղթի քաղաքական մասն է որոշ փոփոխություններով: ԵՄ-ի հետ փաստաթղթի ստորագրման պարագայում Հայաստանի համար Վրաստանի ունեցած փորձը լավ օրինակ կլինի, որից պետք է օգտվել պայմանագրով նախատեսված գործողությունների ծրագիրը հնարավորինս սեղմ ժամկետներում իրականացնելու համար: Այս տեսանկյունից Հայաստան-Վրաստան երկկողմ համագործակցության նոր ուղղություն է նախանշվում, որտեղ ներգրավված կլինեն տարբեր ոլորտների` պետական գերատեսչությունների, քաղաքացիական հասարակության, բիզնես եւ այլ ոլորտների ներկայացուցիչներ բազմաշերտ մակարդակում:

Բազմաշերտ դիվանագիտությունը (Multi-track diplomacy) վերջին 3 տասնամյակի ընթացքում կիրառվող մեթոդաբանություն է, որի նպատակն է խնդիրների լուծման եւ հարաբերությունների կառուցման գործում տեսանելի բոլոր շահառու խմբերի ներգրավման միջոցով առավել արդյունքների հասնել: Այս մեթոդաբանությունը կիրառվում է աշխարհի մի շարք հակամարտությունների կարգավորման համար, ինչպես նաեւ միջպետական, վերպետական, կորպորատիվ եւ այլ մակարդակներում երկխոսություն ծավալելու նպատակով: Փորձենք դիտարկել նշված մեթոդի կիրառելիությունը Հայաստան-Վրաստան հարաբերությունների հետագա կառուցման եւ առաջին հայացքից միմյանց հակասող շահերի առկայության պայմաններում: Քաղաքագիտության, կոնֆլիկտաբանության, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների համար հայտնի է այսպես կոչված երկշերտ կամ երկուղի դիվանագիտությունը (Track 1 & Track 2), որտեղ առաջինը կառավարությունն է, երկրորդը  քաղաքացիական հասարակությունն է` լայն ընդգրկումով(փորձագետներ, լրագրողներ, գործարարներ, ուղեղային կենտրոններ եւ այլն):

Առաջին մակարդակում` պաշտոնական դիվանագիտության կամ կառավարությունների միջոցով ամենատարբեր խնդիրները լուծել չկարողանալու պարագայում գործը հաճախ դրվում է հենց երկրորդ խմբի վրա, որը մի կողմից ավելի ազատ է բարդ կամ տաբուացված թեմաներ քննարկելու հարցում, մյուս կողմից` որոշումներ կայացնելու մանդատ չունենալու արդյունքում նվազ պատասխանատվություն է կրում հնարավոր ձախողումների դեպքում, իսկ գործունեության արդյունքները մեծամասամբ խորհրդատվական բնույթի են: Նշված երկու ուղղություններից զատ կա նաեւ այսպես կոչված մեկ եւ կես մակարդակը (Track 1.5), երբ, օրինակ, խնդիրներ լուծելու համար հավաքվող փորձագետները կամ նախկին պետական պաշտոնյաներ են, կամ պետական կառույցին զուգահեռ, գիտակրթական ու փորձագիտական կառույցի ներկայացուցիչ են եւ կոնկրետ քննարկմանը մասնակցում են այդ կարգավիճակով: Նման 1.5 մակարդակում աշխատանքի օրինակ էր 2001-ին ստեղծված հայ-թուրքական հաշտեցման հանձնաժողովը (TARC),  որը  չնայած ոչ երկարատեւ գործունեությանը, մի շարք հնարավորություններ ստեղծեց Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորման տեսանկյունից: Ավելին, կարելի է պնդել, որ 2010 թվականին ստորագրված, սակայն մինչ օրս չիրագործված Հայաստան-Թուրքիա դիվանագիտական հարաբերությունների վերաբերյալ փաստաթղթերը հնարավոր չէին լինի առանց վերը նշված հանձնաժողովի 10 տարվա վաղեմություն ունեցող ջանքերի:

Վերադառնանք հայ-վրացական հարաբերությունների հեռանկարին: Ըստ իս՝ վերը նշված երկշերտ դիվանագիտության մոդելը բավարար չէ երկու երկրների ընդգրկուն համագործակցության համար` երկկողմ եւ բազմակողմ հարաբերություններում առկա մարտահրավերների առատությանը դիմագրավելու տեսանկյունից: Ակնհայտ է, որ Հայաստանի գլխավոր դաշնակիցը համարվող Ռուսաստանի հետ ունեցած հակասությունները, Հյուսիսատլանտյան դաշինքին անդամագրվելու Վրաստանի նկրտումները, Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի հետ ունեցած դաշնակցային-ռազմավարական հարաբերությունները կարող են որոշ բարդություններ ստեղծել հայ-վրացական հարաբերություններում: Հարկ է նշել, սակայն, որ մինչ օրս հնարավոր է եղել լուծումներ գտնել ըստ էության բոլոր հիմնական ուղղություններով, եթե հաշվի չառնենք նշված երկրների չկամությունը, իսկ որոշ դեպքերում նաեւ՝ հայ-վրացական հարաբերություններում լարվածություն ստեղծելու անթաքույց փորձերը: Այսուհանդերձ, Կողմերը կարողացել են պահպանել հարաբերությունների բարձր մակարդակը, ինչպես տնտեսական-առեւտրային ոլորտում` Հայաստան-Վրաստան ազատ առեւտրի պայմանագրի եւ այլ երկկողմ համաձայնագրերի միջոցով, այնպես էլ կրթական, մշակութային եւ ռազմական ուղղությամբ: Այսպես օրինակ՝ 2017 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին Հայաստանը մասնակիցների թվով երրորդ երկիրն էր Վրաստանում անցկացվող «Noble partner» բազմազգ զորավարժություններին: Ավելին, Վրաստանի պաշտպանական գերատեսչության ղեկավարները  երկրի տարածքում ՆԱՏՕ-ի զորավարժությունների կենտրոնում հայ գործընկերների վերապատրաստում անցնելու հնարավորության մասին պարբերաբար բարձրաձայնում են:

Դրական ազդակներ կան նաեւ հայ-վրացական հարաբերություններում այնպիսի բարդ թեմաների շուրջ, ինչպիսիք կրոնական եւ մշակութային ժառանգությունն ու կրթության ոլորտն է: Հայաստանի տարածքում վրացական, կամ քաղկեդոնիկ համարվող կրոնական հուշարձանների վերականգնման շուրջ երկու երկրների մշակույթի նախարարությունների մասնագետներից միջպետական հանձնաժողով է ձեւավորվել: Զուգահեռաբար, դեռեւս 2015-ին Վրաստանի կրոնի պետական գործակալությունը դիմել եւ Վիրահայոց թեմից ստացել է Թեմի կողմից հայկական համարվող եկեղեցիների ցանկը, այս ուղղությամբ, սակայն, դեռեւս էական առաջընթաց չկա: Հուսադրող է նաեւ Վրաստանի հայկական կրտսեր դպրոցներում հայոց լեզվի դասագրքերի տրամադրումը Հայաստանից. խնդիր, որը մի քանի տարի հնարավոր չէր լուծել:

Հայ-վրացական հարաբերությունների օրակարգը խիտ է եւ բազմընդգրկուն: Ինչպես նշվեց, Վրաստանը կարող է մոդելային լինել Եվրամիության հետ Հայաստանի հետագա հարաբերությունների տեսանկյունից: Զուգահեռաբար, արտաքին աշխարհի հետ կապի տեսանկյունից Հայաստանի հյուսիսային հարեւանը ամենակարեւոր երկիրն է, որի տարածքով է իրականացվում Հայաստանի արտահանման եւ ներմուծման առյուծի բաժինը, տարվա կտրվածքով ՀՀ քաղաքացիների ամենամեծաթիվ այցելությունները դեպի Վրաստան է, այստեղ ավանդաբար ապրել եւ շարունակում են բնակվել ամենատարբեր խնդիրներ ունեցող պաշտոնական տվյալներով շուրջ 250 հազար հայեր, երկրում գործում է 100-ից ավելի հայկական դպրոց, պետական հայկական թատրոն, 50-ից ավելի եկեղեցի եւ այլն: Վրաստանի պետռեեստրի համաձայն այս երկրի տարածքում 12 հազարից ավելի ՀՀ քաղաքացիներ մասնավոր ընկերություններ ունեն  կամ գրանցված են որպես անհատ ձեռներեցներ:

Նշված բոլոր ուղղություններով ամենօրյա աշխատանքի անհրաժեշտություն կա, ուստի երկկողմ հարաբերությունները հնարավորինս սահուն զարգացնելու եւ խորացնելու համար միջպետական խողովակներից եւ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներից զատ` ինստիտուցիոնալ մակարդակում պետք է ներգրավել կամ խորացնել համագործակցությունը հետեւյալ խմբերի միջեւ. գործարարներ, կրոնական կառույցներ, գիտահետազոտական եւ կրթական կազմակերպություններ, ֆերմերներ, ԶԼՄ-ներ, միջազգային դոնոր կազմակերպություններ, անհատ քաղաքացիներ:

Վերը նշված ուղղություններով արդեն իսկ առկա են համատեղ աշխատելու լավ օրինակներ: Դրանցից որոշները, ինչպես օրինակ քաղաքացիական հասարակության ինստիտուցիոնալ կառույցները (ՀԿ-ներ), համագործակցում են ինչպես բազմակողմ, այնպես էլ երկկողմ ձեւաչափում: Հակամարտությունների կարգավորման կամ տրանսֆորմացիայի տեսանկյունից առկա են մի շարք ֆորումներ, որտեղ Հայաստանի եւՎրաստանի կոնֆլիկտաբանները համատեղ աշխատելու լավ փորձ ունեն: Համագործակցություն եղել եւ կա նաեւ բազմակողմ ձեւաչափում: Եվրամիության` Արեւելյան գործընկերության քաղաքացիական հասարակության ֆորումի շրջանակներում այդ շփումների ընդլայնված ձեւաչափը լավ օրինակ է: Տարբեր է իրավիճակը մամուլի դաշտում: Այսպես, եթե Վրաստանում գործում է մեկ 10-յակից ավելի հայալեզու մամուլի միջոց, որոնք ամենօրյա ռեժիմով ներկայացնում են իրավիճակը Վրաստանում, ապա Հայաստանից վրացերեն լեզվով բովանդակության լուրջ պակաս կա, ինչը նվազեցնում է վրացալեզու մամուլի սպառողի հնարավորությունները Հայաստանի մասին տեղեկացված լինելու տեսանկյունից:

Մասնագիտական նման բազմաշերտ ներգրավվածության պարագայում միայն հնարավոր կլինի ճշգրիտ վերլուծել առկա իրողություններն ու գործընթացները, համադրել երկրների շահերն ու կարողությունները, ձեւավորել համագործակցության եւ զարգացման համատեղ տեսլական ու կանխարգելել հնարավոր բախումները: Հայերն ու վրացիները անցել են պատմության տարբեր փորձություններով ` հաճախ կիսելով միեւնույն ճակատագիրը, իսկ, ինչպես գիտենք, պատմությունը կրկնվելու հատկություն ունի, ուստի պետք է պատրաստ  լինենք մեր երկրների ու ժողովուրդների առջեւ ծառացած ու դեռեւս գալիք մարտահրավերներին համատեղ դիմագրավելուն:

Douce nuit, blanche nuit
C’est Noël aujourd’hui
Et pendant que les clochers joyeux
Carillonnent la voûte des cieux
Sous les toits des chaumières
On a le coeur bien heureux

C’est si joli un sapin vert
Qui sourit, les bras couverts
De lumière et de cheveux d’argent
Près du feu qui s’éteint doucement
Il n’eut pas tant de joie
Lui, le soir où il descendit

Et dans le froid et le vent
Attendu depuis la nuit des temps
Pour nous donner leurs rêves
Un peu de son paradis

A Noël

Քաղցր գիշեր, սպիտակ գիշեր
Այսօր Սուրբ ծնունդ է
Եվ մինչ երջանիկ զանգակները ղողանջում են 
Պատում են երկնքի կամարը
Փռված տնակների տանիքների վրա
Մենք երջանիկ ենք
Այնքան գեղեցիկ է տոնածառը
Որ ժպտում է, ձեռքերը ծածկված
Թեթև և արծաթե մազերով
Հրդեհի մոտ, որը դանդաղ հանգչում է
Այն այդքան էլ ուրախ չեր 
Գիշերը իջավ և այն հանգեց:
Ցրտի և քամոտ եղանակի միջև 
Տեսնում ենք մեր կյանքը
Որտեղ կիրականացնենք մեր երազանքները
Որը կլինի դրախտ մեզ համար

Սուրբ Ծնունդ

Հայոց լեզու սեպտեմբեր-դեկտեմբեր

Ձայավորների ուղղագրություն

Բաղաձայնների ուղղագրությունը

Երկհնչյուններ և ձայնակապ

Բաղաձայնների ուղղագրությունը

Կրկնակ բաղաձայնների ուղղագրությունը

Վանկը հայերենում

ԵՎ-ի ուղղագրությունը

Բառակազմություն

Բառակազմություն

Համանուն-հարանուն բառեր

Հոմանիշ հականիշ

Գրականություն

Կոմիտաս

Արտաշես և Սաթենիկ

Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ

Ճայերը

Ոսկեդարի հայ պատմիչները։ Նրանց ստեղծագործությունները․ դրանցում պատկերված ժամանակաշրջանները․

Անծանոթ աղջիկը

Չարլի Չապլինի նամակն իր դստերը

Ավետիք Իսահակյան

Ավետիք Իսահակյան <<Մի մրահոն աղջիկ տեսա>>

<<Սասնա ծռեր>> էպոսը

Մհեր Իսրաելյան <<Երեք քայլ երկնքից անդին>>

Անտոնիո Վիվալդի <<Տարվա եղանակները>>

Վիլյամ Սարոյան <<Մեքսիկացին>>

Merveilleux Noëls de mon enfance,

 Avec toute cette effervescence

 Qui régnait partout dans la maison,

 Et le sapin plein de décorations !

 Moments de joie sans pareil,

 Parés de bonheur et de merveilles ;

 Maman qui préparait la bûche,

 Nous qui faisions les truffes

 Les mains pleines de chocolat,

 Plus sur nos doigts que dans le plat !

 Et enfin, la dernière nuit venue

 Avant le grand jour tant attendu,

 Le sommeil qui ne veut pas venir,

 Trop excités pour s’endormir ;

 Espérer que le Père-Noël va oublier

 Les bêtises faites pendant l’année,

 Puis au petit matin, se lever,

 Et devant nos yeux émerveillés

 En découvrant les paquets,

 Nos parents qui souriaient !

 Je revis ces merveilleux moments

 Aujourd’hui, avec mes enfants ;

 Décorer toute la maison

 De guirlandes en papier crépon,

 Mettre dans la crèche les santons,

 Sur le sapin, les boules brillantes

 Et les guirlandes étincelantes

 De mille couleurs scintillantes !

 Préparer avec eux le repas de fête,

 Sortir les plus belles assiettes,

 Et à l’approche du jour formidable

 Les découvrir un peu plus sages,

 Juste pour que le Père Noël oublie

 Qu’ils n’ont pas toujours été gentils !

 Avec le même regard pour mes enfants

 Qu’avaient jadis pour moi mes parents,

 Je retrouve chaque année l’instant magique,

 Quand leurs yeux magnifiques

 Découvrent sous le sapin,

 Leurs cadeaux au petit matin !

Իմ մանկության հրաշալի Սուրբ Ծնունդ,

 Ամբողջ տանը խառնաշփոթ է իշխում։

 Իսկ եղևնին լի է զարդարանքներով։

Շրջապատված երջանկությամբ և հրաշքներով։

 Առանձնանում են ուրախության պահերը․

 Մայրիկը պատրաստում է շոկոլադե ռուլետը,

 Մենք տրուֆել ենք պատրաստում։

 Շոկոլադը ավելի շատ մեր մատների վրա էր, քան ափսեի մեջ:

 Եվ, վերջապես, ժամանեց գիշերը։

 Երկար սպասված մեծ օրվանից առաջ

 Քուն, որը չի ուզում գալ,

 Չափազանց հուզված քնում ենք։

 Հուսով եմ, որ Ձմեռ պապը կմոռանա

 Տարվա ընթացքում արված անկարգությունները,

 Հետո վաղ առավոտյան կարթնանամ,

 Եվ մեր զարմացած աչքերի առջև

 Հայտնաբերելով փաթեթները,

Եվ մեր ժպտացող ծնողներին։