Հայաստանում բնակվող ազգային փոքրամասնություններից ասորական համայնքը բնակչության թվով երրորդն է՝ եզդիներից և ռուսներից հետո: Մեր երկրում ասորիները բնակություն են հաստատել 1828-29թթ. ռուս-պարսկական պատերազմի ավարտից հետո: Ասորական 100 ընտանիք դիմել է Ցարական Ռուսաստանի իշխանություններին` Հայաստանում բնակվելու խնդրանքով: Ուրմիա լճի արևմտյան ափից տեղափոխվելով Արևելյան Հայաստան, հաստատվել են Երևանի նահանգում, ներկայիս Արարատի մարզի Դիմիտրով, Վերին Դվին, Կոտայքի մարզի Արզնի, Արմավիրի մարզի Նոր Արտագերս գյուղերում և Երևանում` կառուցելով իրենց բնակարաններն ու եկեղեցիները:

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործում է երեք ասորական եկեղեցի, որոնցից երկուսը հաշվառված են Արարատի մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակում: Ամենավաղը 1828թ կառուցված Արարատի մարզի Վերին Դվին գյուղի Թովմաս առաքյալին նվիված «Ումրա» եկեղեցին է: Եկեղեցին կառուցվել է համայնքի բնակիչների ջանքերով: Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո եկեղեցին վերածվել է թունաքիմիկատների, ազոտական պարարտանյութերի պահեստի:

Մյուսը՝ Սուրբ Կիրիլը գտնվում է Դիմիտրով գյուղում: Եկեղեցու գլխավոր մուտքն ունի երկլեզու արձանագրություն, որում նշված են եկեղեցու անունը, կառուցման և վերակառուցման տարեթվերը: Եկեղեցիները հատկապես աչքի են ընկնում եռահարկ զանգակատներով:

Աղբյուրը

Խարտիայի նպատակները

1. Խարտիայի գերադաս նպատակը մշակութային է: Այն նախատեսված է պաշտպանելու և զարգացնելու տարածքային կամ փոքրամասնությունների լեզուները որպես Եվրոպայի մշակութային ժառանգության վտանգի տակ գտնվող բնագավառ:

2. Խարտիան առաջադրում է պաշտպանել և զարգացնել տարածքային կամ փոքրամասնությունների լեզուները և ոչ լեզվական փոքրամասնություններին: Այս պատճառով շեշտը դրվում է մշակութային կողմի և տարածքային կամ փոքրամասնությունների լեզուների գործածության վրա նրանցով խոսողների կյանքի բոլոր բնագավառներում:

3. Թեև խարտիայի նախագիծը չի անդրադառնում ազգությունների խնդրին, որոնք ձգտում են անկախության կամ սահմանների փոփոխության, պետք է հուսալ, որ նա օգնելու է չափավոր և իրագործելի ձևերով մեղմելու փոքրամասնությունների պրոբլեմը, որոնց լեզուն նրանց տարբերակիչ հատկանիշն է հնարավորություն տալով նրանց լավ զգալ այն երկրում, որտեղ պատմությունը նրանց տեղադրել է:

4. Այս առումով պետք է ընդգծել, որ խարտիան չի վերաբերում պաշտոնական լեզուների և տարածքային կամ փոքրամասնությունների լեզուների փոխհարաբերությանը մրցակցության կամ հակամարտության տեսանկյունից: Ավելի ճիշտ, նա միտումնավոր որդեգրում է մշակույթների փոխազդեցության և բազմալեզվության մոտեցումը, որտեղ ամեն մի կարգի լեզու ունի իր ուրույն տեղը:

5. Խարտիան չի առնչվում նոր, հաճախ ոչ եվրոպական լեզուների իրավիճակին, որոնք կարող են հայտնվել Խարտիան ստորագրած երկրներում որպես արդյունք գաղթի նոր հոսքերի, որոնք հաճախ ծագում են տնտեսական դրդապատճառներից:

6. Վերջապես, պետք է նշել, որ Եվրոպայի խորհրդի մի քանի անդամ պետություններ արդեն վարում են այնպիսի քաղաքականություն, որն ավելի հեռուն է գնում, քան խարտիայի որոշ պահանջներ: Դա ոչ մի դեպքում չի նշանակում, թե խարտիայի դրույթները պետք է նվազեցնեն այդ անելու իրենց իրավունքը:

Մանրամասն տեղեկություն